Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’e, Güney Kıbrıs ile planlanan elektrik bağlantısı projesi yerine Türkiye’den enerji temin edilmesini önerdiğini açıkladı. Fidan, 2 milyar euronun üzerinde maliyet öngörülen projeye kategorik olarak karşı çıkmadıklarını belirtirken, deniz araştırmalarının yapılacağı alanlar için Türkiye’ye yazılı bildirimde bulunulmasını istedi.

Erdoğan’dan alternatif enerji iş birliği önerisi

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Brüksel’deki temasları sırasında Yunanistan’ın Ta Nea gazetesine verdiği röportajda, Türkiye-Yunanistan ilişkileri ve Doğu Akdeniz’deki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın New York’ta Miçotakis ile yaptığı görüşmede, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında planlanan elektrik bağlantı projesine alternatif bir öneri sunduğunu söyledi.

Great Sea Interconnector (GSI) adıyla bilinen proje kapsamında, Güney Kıbrıs ile Yunanistan arasında deniz altından elektrik bağlantısı kurulması planlanıyor. Fidan, yaklaşık 2 bin kilometrelik mesafeden elektrik taşınması için Avrupa fonlarından 2 milyar euronun üzerinde harcama yapılması yerine, Türkiye’den enerji tedarik edilmesinin değerlendirilebileceğini ifade etti.

Fidan, Erdoğan’ın önerisini şu sözlerle aktardı:

“Elektriği 2 bin kilometre uzaktan getirmek için Avrupa fonlarından 2 milyar euronun üzerinde harcama yapmak yerine bizden elektrik almayı tercih edeceğinizi belirtmişti. Oysa ana kara Türkiye’den sadece 70 mil mesafeden Rumların, Türklerin ve tüm nüfusun faydalanabileceği su, elektrik ve doğal gaz sağlayabilirim.”

Türkiye projeye tamamen karşı değil

Fidan, Türkiye’nin Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasında planlanan elektrik bağlantısına kategorik olarak karşı çıkmadığını vurguladı. Konunun Miçotakis ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile de ele alındığını belirten Fidan, Türkiye’nin mevcut durumun değiştirilmesine ve iki taraf açısından yeni sorunlar doğurabilecek adımlara karşı olduğunu söyledi.

Ankara’nın temel talebinin, denizde araştırma yapacak gemilerin faaliyetleri öncesinde Türkiye’ye yalnızca sözlü değil, yazılı bildirimde bulunulması olduğunu kaydeden Fidan, araştırmanın gerçekleştirileceği alanın ve koordinatların açık biçimde bildirilmesini istedi.

Fidan, bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı:

“Tek istediğimiz, bir gemi denizde araştırma yürüttüğünde bize sadece sözlü değil, yazılı bir ihbar göndermesidir. Şu bölgede hangi faaliyetlerde bulunulacağı ve koordinatlar bildirilmelidir.”

Türkiye’nin statükonun bozulmasını ve yeni bir oldubitti yaratılmasını istemediğini belirten Fidan, gerekli bildirim koşulları altında projeye olumlu baktıklarını ifade etti.

Ege’deki 12 mil tartışması yeniden gündemde

Röportajda Ege Denizi’nde karasularının 12 deniz miline çıkarılması tartışması da gündeme geldi. Fidan, Yunanistan’ın Türkiye ile sorunları çözmeden böyle bir adım atmayacağını açıkça taahhüt etmediğini savundu.

TBMM’nin 1995 yılında aldığı karara ilişkin soruyu yanıtlayan Fidan, söz konusu kararın bir yasa değil, Yunanistan’ın karasularını 12 mile genişletmesi durumunda Türkiye’nin gerekli önlemleri almasını öngören bir bildiri olduğunu söyledi.

Fidan, kararın bir savaş tehdidi olarak değerlendirilmesine karşı çıkarak, bunun Türkiye’nin Ege’deki sorunların çözülmeden tek taraflı adımlar atılmasına yönelik tutumunu ortaya koyduğunu belirtti.

İki ülke arasında Mayıs 2023’ten bu yana gerilimi azaltma, mevcut sorunları ele alma ve güven artırıcı önlemlere öncelik verme yönünde çalışmalar yürütüldüğünü söyleyen Fidan, Ege’de son üç yılda daha sakin bir ortam oluştuğunu ifade etti.

“Sorunların çözümü için siyasi irade gerekiyor”

Yunanistan’ın iç siyasetinde Türkiye karşıtı söylemlerin etkili olduğunu belirten Fidan, bu yaklaşımın iki ülke arasındaki sorunların çözümünü zorlaştırdığını savundu.

Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Yunanistan başbakanlarıyla çalışmaya ve tartışmalı konuları ele almaya hazır olduğunu belirterek, sorunların çözümü için siyasi liderliğin önemine dikkat çekti.

Yunanistan’a yönelik mesajında Fidan, Erdoğan’ın görevde olduğu dönemin değerlendirilmesi gerektiğini ifade ederek iki ülke arasında kalıcı çözüm için iş birliği çağrısında bulundu.

“Mavi Vatan yasa tasarısı diye bir şey yok”

Röportajda “Mavi Vatan” başlığı altında gündeme gelebilecek olası bir yasa tasarısı da soruldu. Fidan, “Mavi Vatan yasa tasarısı diye bir şey yok” diyerek böyle bir tasarının bulunmadığını açıkladı. Deniz parkları konusunun da henüz tartışmaya açılmadığını belirtti.

Fidan’ın açıklamaları, Ankara’nın bir yandan Doğu Akdeniz’deki enerji projelerine ilişkin alternatif iş birliği seçeneklerini gündeme getirdiğini, diğer yandan Ege’deki ihtilaflarda mevcut statükonun korunması ve deniz araştırmalarının önceden yazılı olarak bildirilmesi konusundaki tutumunu sürdürdüğünü ortaya koydu.