Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İstanbul’da düzenlenen R4+E3 Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından yaptığı açıklamada, İran’a yönelik olası yeni bir saldırının bölgedeki savaş ve çatışmaları yaygınlaştırabileceğini söyledi. Fidan, sorunların çözümü için diplomasi ve diyaloğun öncelikli olması gerektiğini vurguladı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın oluşturduğu R4 formatı ile İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya’nın katılımıyla gerçekleştirilen R4+E3 toplantılarının ardından İstanbul’da basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Toplantıda bölgesel ve küresel güvenlik meselelerinin ele alındığını belirten Fidan, katılımcı ülkelerin savaşların daha geniş bir coğrafyaya yayılmasını önleme ve ateşkes sağlama konusunda ortak bir yaklaşım benimsediğini ifade etti.
İran’a yönelik olası yeni bir askeri müdahaleye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, böyle bir adımın çatışmaları daha geniş bir alana taşıyabileceği uyarısında bulundu. Bakan Fidan, askeri müdahale yerine diplomatik kanalların işletilmesi gerektiğini belirterek, katılımcı ülkelerin bu konuda benzer görüşler taşıdığını söyledi.
Hürmüz Boğazı’nın açılması çağrısı
Fidan’ın açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri de Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler oldu. Boğazın yeniden ulaşıma açılmasının önemine dikkat çeken Fidan, yaşanan aksaklıkların enerji piyasaları üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesi gerektiğini dile getirdi.
Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin enerji arzını ve uluslararası ticareti etkilediğini belirten Fidan, bölgedeki sorunların daha fazla ekonomik baskıya yol açmadan çözülmesi gerektiğini kaydetti.
Bakan Fidan, Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların da sona ermesi gerektiğini ifade ederek, bu konuda diplomatik çözüm yollarının toplantıda ayrıntılı biçimde değerlendirildiğini aktardı.
Rusya-Ukrayna Savaşı ve tahıl sevkiyatı gündemde
Toplantıda Rusya-Ukrayna Savaşı’nın etkileri ve Karadeniz’deki deniz ulaşımının güvenliği de ele alındı. Fidan, katılımcı ülkelerin mümkün olan en kısa sürede ateşkes sağlanmasını ve bunun kalıcı bir barış anlaşmasıyla desteklenmesini istediğini belirtti.
Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanmasının önemini vurgulayan Fidan, savaşın devam etmesi halinde enerji ve tahıl sevkiyatına yönelik istisnaların değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin daha önce Tahıl Girişimi kapsamında üstlendiği role de değinen Fidan, Rusya ve Ukrayna’da bulunan tahılın uluslararası piyasalara ulaştırılması için taraflarla görüşmelerin sürdüğünü bildirdi.
“Diyalog tek çözüm yolu”
ABD ile İran arasındaki gerilime ilişkin değerlendirmesinde Fidan, krizin nasıl sonuçlanacağının ilgili ülkelerin tutumlarına bağlı olduğunu ifade etti. Diplomasi için önemli bir alan bulunduğunu belirten Bakan, askeri seçeneğin de çatışmanın büyümesi riskini beraberinde getirdiğini söyledi.
Fidan, diplomasi ve diyaloğun tek çözüm yolu olduğu yönündeki yaklaşımın toplantıya katılan ülkeler tarafından da desteklendiğini kaydetti. Bu yaklaşımın, bölgedeki sorunların görmezden gelinmesi anlamına gelmediğini belirten Fidan, amaçlarının daha fazla yıkıma yol açmadan çözüm yolları bulmak olduğunu dile getirdi.
Türkiye’nin hem Orta Doğu hem de Avrupa arasındaki konumuna dikkat çeken Fidan, iki bölgedeki gelişmelerin birbirini doğrudan etkilediğini söyledi. Bu nedenle bölge ülkeleri ile Avrupa ülkelerinin ortak platformlarda bir araya gelerek sorunları birlikte değerlendirmesinin önem taşıdığını vurguladı.
Libya ile deniz yetki alanları anlaşması
Basın toplantısında Libya ile Türkiye arasındaki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat da gündeme geldi. Fidan, 2019 yılında imzalanan mutabakatın hukuken yürürlükte olduğunu belirterek, anlaşmanın Libya Temsilciler Meclisi tarafından kabul edilmesi üzerinden yürütülen tartışmaları değerlendirdi.
Yunanistan’ın konuya ilişkin Avrupa Birliği nezdindeki girişimlerini takip ettiklerini belirten Fidan, Türkiye’nin Libya’da istikrarın sağlanması ve siyasi bütünlüğün korunması yönündeki çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti.
Mısır’ın anlaşmaya ilişkin çekincelerinin de bulunduğunu kaydeden Fidan, Türkiye’nin bu konuyu Mısırlı yetkililerle görüştüğünü ve yapıcı bir yaklaşım sergilediğini söyledi. Türkiye, İtalya, Mısır ve Libya arasında yürütülebilecek görüşmelerin endişelerin ele alınmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Fidan ayrıca Libya’nın doğusu ile batısı arasındaki siyasi ve askeri bölünmüşlüğün sona erdirilmesi gerektiğini vurguladı. Ülkedeki farklı askeri yapıların ortak bir ulusal ordu çatısı altında birleştirilmesinin bütünleşme sürecinin önemli aşamalarından biri olduğunu ifade etti.
