Kadıkalesi (antik adıyla Anaia), Aydın’ın Kuşadası ilçesinde, Samos Boğazı’na hâkim stratejik konumuyla yaklaşık 6 bin yıllık geçmişe sahip çok katmanlı bir arkeolojik yerleşimdir. İlk yerleşim izleri Son Kalkolitik Çağ’a (MÖ 4000-3000) kadar uzanan höyükte, Hitit, Myken, Geometrik, Arkaik, Klasik, Helenistik, Roma, Bizans, Ceneviz, Aydınoğulları ve Osmanlı dönemlerine ait kültür katmanları bir arada bulunmaktadır.
Antik ve Orta Çağ boyunca önemli bir liman kenti olan Anaia, özellikle 13. ve 14. yüzyıllarda Bizans ile Ceneviz ticaret ağının Ege’deki en önemli merkezlerinden biri hâline gelmiş, limanı, surları, kilise-manastır yapıları ve seramik üretimiyle öne çıkmıştır.
Kazılarda ortaya çıkarılan Hitit bronz heykelciği, sikkeler, mühürler, ithal seramikler ve çok sayıdaki arkeolojik buluntu, bölgenin binlerce yıl boyunca Ege ve Akdeniz ticaretindeki önemini gözler önüne sermektedir. 2001 yılından bu yana sürdürülen bilimsel kazılarla geçmişi her geçen yıl daha iyi anlaşılan Kadıkalesi, günümüzde 1. derece arkeolojik sit alanı olarak korunmakta ve Kuşadası’nın en önemli kültür turizmi destinasyonlarından biri olarak öne çıkmaktadır.
Alan, Ceneviz ticaret kolonileri mirası kapsamında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi adaylık sürecinde de önemli bir yere sahiptir.
Kadıkalesi, Kuşadası ilçe merkezine yaklaşık 8 kilometre uzaklıkta, Davutlar yolu üzerinde yer almakta olup özel araçla yaklaşık 10-15 dakikada ulaşılabilmektedir. Bölgeye Davutlar ve Güzelçamlı yönüne giden toplu taşıma araçlarıyla da erişim mümkündür.
Ziyaretçiler, Kadıkalesi gezisinin ardından kısa mesafede bulunan Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Milli Parkı, Zeus Mağarası, Sevgi Plajı, Long Beach, Güzelçamlı, Kuşadası Marina ve ilçe merkezindeki tarihi Güvercinada Kalesi gibi önemli turizm noktalarını da aynı gün içerisinde ziyaret edebilir.
