Mekke İttifakı’nda ilk adım genel sekreterlik olacak
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından oluşturulan ve kamuoyunda “Mekke İttifakı” olarak anılan ortak savunma yapılanmasının hayata geçirilmesi için ilk somut adımın Mekke’de genel sekreterlik yapısının kurulması olması bekleniyor.
Üç ülkenin liderleri tarafından 7 Ağustos’ta imzalanan “Mekke Ortak Savunma Anlaşması”, bölgedeki güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken, anlaşmanın nasıl kurumsallaşacağına ilişkin ilk ayrıntılar Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın 8 Ağustos’ta Anadolu Ajansı’na verdiği röportajda ortaya çıktı.
İlk toplantıda teşkilatın yapısı belirlenecek
Fidan’ın verdiği bilgilere göre, anlaşma kapsamında oluşturulacak Stratejik Siyasi ve Askeri Komite, ilk toplantısında genel sekreterliğin kurulması, yapısı ve işleyişiyle ilgili kararlar alacak.
Mekke’de konuşlanması planlanan genel sekreterlik, liderler tarafından ortaya konulan siyasi ve stratejik vizyonun hayata geçirilmesinden sorumlu olacak.
Fidan, bu yapının NATO’daki genel sekreterlik modelinden yararlanabileceğini belirterek, “Siyasi ve Askeri Komite, liderlerin ortaya koyduğu vizyonu, bu ittifak içinde karara bağlayan, çalışmaları yapan komite. Bunun ortaya koyduğu vizyonu hayata geçirecek bir genel sekreterlik olacak, bir teşkilat olacak” ifadelerini kullandı.
NATO’nun 32 üyeli geniş yapısından farklı olarak Mekke İttifakı’nın başlangıçta üç ülkeden oluşacağına dikkat çeken Fidan, kurulacak komitenin üye ülkelerin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşacağını belirtti.
NATO deneyiminden yararlanılacak
Türkiye’nin NATO içerisindeki uzun yıllara dayanan deneyiminin yeni yapılanmanın kurumsal altyapısının oluşturulmasında önemli rol oynaması bekleniyor.
Fidan, NATO’nun savunma alanındaki tecrübesinden yararlanılacağını belirterek, “NATO dışında şu anda kalıcı büyük savunma organizasyonu pek yok. Bu da muazzam bir tecrübe oraya koyuyor. Buradaki örnekler tabii ki ortaya koyulacak” dedi.
Mekke İttifakı’nın üyelerinden birine yönelik silahlı saldırının tüm üyelere yapılmış sayılacağı yönündeki temel prensibinin de NATO’nun 5. maddesine benzerlik taşıdığı ifade edildi.
Ortak tatbikat ve eğitimler gündemde
İttifakın temel hedeflerinden biri olan kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi için üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasında ortak çalışabilirliğin artırılması planlanıyor.
Bu kapsamda ortak tatbikatlar ve eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi, askerî standartların belirlenmesi ve ülkelerin savunma sistemlerinin birbirleriyle uyumlu hale getirilmesi hedefleniyor.
Fidan, ortak muharebe senaryolarında silah sistemleri ve haberleşme altyapılarının uyumlu çalışmasının önemine dikkat çekerek, sekretaryanın kurulmasının ardından bu alanlarda kapsamlı çalışmalar yürütüleceğini belirtti.
İstihbarat paylaşımı, tehdit analizleri, lojistik destek, karşılıklı askerî eğitim ve savunma sanayii alanlarındaki işbirliğinin de ittifakın gündeminde olması bekleniyor.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan “çekirdek kurucu” olacak
Anlaşmaya ilk imza atan Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın ittifakın çekirdek kurucu ülkeleri olması planlanıyor.
Fidan’ın açıklamalarına göre bu üç ülke, ittifakın temel prensiplerinin ve standartlarının belirlenmesinde etkin rol oynayacak. Yeni ülkelerin ittifaka katılımında da üç kurucu ülkenin onayının aranması öngörülüyor.
Bu modelle ittifakın genişlemesinin kontrollü biçimde gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Mısır için kapı açık
İttifakın ilerleyen süreçte genişlemesi de gündemde. Bu kapsamda adı öne çıkan ülkelerin başında Mısır geliyor.
Fidan, Mısır’ın Türkiye açısından doğal bir ortak olduğunu belirterek, ilerleyen aşamada Mısır’ın da ittifaka katılacağına inandığını söyledi.
Arap basınında ise Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin de ilerleyen dönemde ittifaka dahil olabileceği yönünde değerlendirmeler yer aldı. Bu kapsamda özellikle Katar ve Kuveyt’in adı öne çıkıyor.
İttifakın resmi adının ise henüz kesinleşmediği, “Mekke İttifakı” veya “Mekke Savunma İttifakı” isimlerinin değerlendirildiği bildirildi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan anlaşmanın ardından gözler şimdi, Mekke’de yapılması beklenen ilk Stratejik Siyasi ve Askeri Komite toplantısına çevrildi. Bu toplantıda genel sekreterliğin yanı sıra ittifakın diğer kurumsal yapısının da şekillendirilmesi bekleniyor.
