Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasını öngören kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi. Teklifin yasalaşması için Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda görüşülmesi gerekiyor.
Üç ülke arasında 7 Ağustos’ta Mekke’de imzalanan 16 maddelik anlaşma, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını ve ortak savunma kapsamında karşılıklı destek sağlanmasını öngörüyor.
Bir ülkeye saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak
Anlaşmanın 2. maddesine göre taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı veya askeri saldırganlık, bütün taraflara yönelik saldırı olarak kabul edilecek. Saldırıya uğrayan ülkeye, askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere karşılıklı yardım olanakları kullanılarak destek sağlanması öngörülüyor.
Anlaşma, ortak savunmanın yanı sıra savunma sanayisinde iş birliği, ortak üretim, teknoloji geliştirme, askeri personel eğitimi ve lojistik destek alanlarını da kapsıyor.
Ortak komite ve daimi sekretarya kurulacak
Anlaşma kapsamında dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulması planlanıyor. Komitenin yılda en az iki kez toplanması, daimi sekretaryaya ise Suudi Arabistan’ın ev sahipliği yapması öngörülüyor.
Metinde ayrıca üç ülke arasında terörle mücadele ve istihbarat paylaşımının geliştirilmesine yönelik hükümler bulunuyor.
“Herhangi bir ülkeyi hedef almıyor”
Dışişleri Bakan Yardımcısı Zeki Levent Gümrükçü, komisyon görüşmelerinde anlaşmanın tamamen savunma odaklı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını söyledi. Gümrükçü, anlaşmanın bölgesel güvenlik ve iş birliğini güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.
Gümrükçü ayrıca anlaşmanın Türkiye’nin NATO başta olmak üzere diğer ittifak ve uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını, mevcut güvenlik iş birliklerini tamamlayıcı nitelikte tasarlandığını ifade etti.
Komisyonda kabul edilen kanun teklifi, bundan sonraki aşamada TBMM Genel Kurulu’nun gündemine gelecek. Anlaşmanın Türkiye açısından onay sürecinin tamamlanması için Meclis’teki yasama sürecinin sonuçlanması gerekiyor.
