Tarım ve Orman Bakanlığı, peynirlerin üretiminden etiketlenmesine ve satışına kadar birçok alanda yeni düzenlemeye gitti. Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile süt proteini dışındaki proteinlerin, jelatinin, soya ürünlerinin ve bazı yağların kullanımı yasaklandı. Peynir etiketlerinde “köy peyniri”, “geleneksel peynir” ve “doğal peynir” gibi ifadeler de artık kullanılamayacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle 2015 yılında yayımlanan önceki tebliğ yürürlükten kaldırıldı.
Düzenleme, peynirlerin üretim, işleme, muhafaza, taşıma, etiketleme ve piyasaya arz koşullarını yeniden belirliyor. Yeni kurallarla peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere sınırlama getirilirken tüketicilerin ürünün içeriği ve üretim yöntemi hakkında daha açık bilgilendirilmesi amaçlanıyor.
Peynir üretiminde hangi maddeler yasaklandı?
Yeni tebliğe göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağların kullanılması yasaklandı.
Bu kurala ilişkin istisna ise çeşnili taze peynirler için getirildi. Bu ürünlerde stabilizör amacıyla, teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılabilecek.
Çiğ sütten üretilen peynirlere 4 ay olgunlaştırma şartı
Çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin en az dört ay olgunlaştırılmadan piyasaya arz edilmesine izin verilmeyecek.
Olgunlaştırılmadan satışa sunulacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi gerekecek.
Etiketlerde “köy peyniri” ve “doğal peynir” dönemi sona eriyor
Düzenlemeyle peynir ambalajlarında kullanılabilecek ifadeler de yeniden belirlendi. Buna göre etiketlerde;
- Köy peyniri
- Geleneksel peynir
- Doğal peynir
- Çiftlik peyniri
gibi nitelemelere yer verilemeyecek.
Peynirlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu ürün adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılarak piyasaya sunulan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılacak; olgunlaştırma süresinin de etikette bulunması zorunlu olacak.
Farklı hayvan türlerinden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde kullanılan süt türleri, miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanacak. Bu ürünlerin etiketlerinde inek, koyun veya keçi görselleri kullanılamayacak.
Eski kaşar için 120 gün şartı
Yeni tebliğ, kaşar peynirinde “eski” ibaresinin kullanımına da ölçüt getirdi. Buna göre en az 120 gün olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde “eski” ifadesi kullanılabilecek.
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmamış çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçmiş sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerinde ise “çiğ sütten üretilmiştir” uyarısı bulunacak. Bu ifade, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde yazılacak.
Çeşnili peynirlerde oran sınırı
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15 ile sınırlandırıldı. Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde ilave şeker oranının da belirtilmesi gerekecek.
Ayrıca eritme peynirinin dökme olarak piyasaya arz edilmesi ve telemenin doğrudan tüketiciye sunulması yasaklandı.
Peynirler 10 derecenin altında muhafaza edilecek
Yeni düzenlemeye göre tebliğ kapsamındaki peynirlerin muhafaza, taşıma ve piyasaya arz süreçlerinde 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu olacak.
İşletmelere 30 Nisan 2027’ye kadar süre verildi
Mevcut gıda işletmecilerine yeni hükümlere uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanındı. Bu tarihten önce piyasaya arz edilen peynirler, raf ömürleri boyunca satışta kalabilecek.
Ancak yeni düzenlemeye uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri, 30 Nisan 2027’den sonra piyasada bulundurulamayacak.
Yeni tebliğle birlikte peynir sektöründe üretim standartları, ürün bileşimi, etiketleme ve muhafaza koşulları yeniden düzenlenmiş oldu.
