İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında, yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları iddia edilen 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. Operasyon 22 ilde eş zamanlı gerçekleştirildi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen “tarladan markete fiyat yolculuğu” soruşturması kapsamında, yaş sebze ve meyve sektöründeki fiyat oluşumuna ilişkin kapsamlı inceleme yapıldı. Soruşturma kapsamında 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verilirken, 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama gerçekleştirildi.
Soruşturmanın temelinde, bazı dağıtıcı firmaların piyasadaki konumlarını kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri iddiası bulunuyor. Şüphelilerin ayrıca sahte müstahsil makbuzları düzenleyerek gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları ve bu yöntemlerle yaş sebze ve meyve fiyatlarını yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları öne sürüldü.
1.029 çiftçinin beyanına başvuruldu
Soruşturma kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından hazırlanan rapor da dosyaya girdi. İncelemelerde, 1.029 çiftçinin beyanına başvurularak ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi koşullarda ulaştığı araştırıldı. Hal Kayıt Sistemi ve Çiftçi Kayıt Sistemi verileri de incelemeye dahil edildi.
Vergi Denetim Kurulu’nun raporunda bazı müstahsil makbuzlarının gerçek bir ürün teslimine dayanmadığına ilişkin tespitlere yer verildi. Bazı belgelerin vefat eden veya fiilen çiftçilik yapmayan kişiler adına düzenlendiği, bazı kişilerin ise adına düzenlenen belgelerdeki ürünleri teslim etmediklerini ya da ilgili firmaları tanımadıklarını beyan ettikleri aktarıldı.
Raporda ayrıca bazı belgelerde gösterilen ürün miktarlarının, üreticilerin arazi büyüklüğü ve makul üretim kapasitesiyle örtüşmediği belirtildi. Ürün türü, miktarı ve birim fiyat açısından da bazı üretici beyanlarıyla belgeler arasında uyumsuzluklar tespit edildi.
41 firma incelemeye alındı
Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılan risk analizinde, toplam mal alımlarının en az yüzde 70’i müstahsil makbuzlarına dayanan veya müstahsillerden belgeli alım tutarı 300 milyon lira ve üzerinde bulunan firmalar riskli mükellef grubu kapsamında değerlendirildi. Bu kriterler doğrultusunda 207 firma araştırma kapsamına alındı.
İncelemelerin ardından 41 firma üzerinde yoğunlaşılırken, bu firmalara ilişkin bazı müstahsil makbuzlarının üretim kapasitesi, üretici beyanları, teslim ve ödeme kayıtlarıyla uyumlu olmadığına yönelik risk göstergeleri tespit edildi. Soruşturmanın, ürünün üreticiden çıkışından satış aşamasına kadar uzanan tedarik zincirindeki işlemlerin ayrıntılı şekilde incelenmesiyle sürdürüldüğü bildirildi.
Soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama yönünden işlemlerin sürdüğü belirtildi.
