İngiltere’nin Avrupa Birliği’ne (AB) yeniden katılma ihtimali gündemdeki yerini korurken, üyelik sürecinin geçmişteki koşullarla gerçekleşmesinin beklenmediği belirtiliyor. Brexit’in ardından AB ile ilişkilerini yeniden şekillendirmeye çalışan İngiltere’nin olası üyelik başvurusunda, önceki dönemde sahip olduğu özel ayrıcalıkları yeniden elde etmesi garanti değil.
İngiltere’nin AB’den ayrılmasının üzerinden yaklaşık 6 yıl geçerken, ülkede yeniden üyelik tartışmaları siyasi gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi. Başbakan Andy Burnham’ın AB ile uzun vadeli ilişkilerin geleceğine yönelik farklı seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini açıklaması, üyelik tartışmalarını yeniden hareketlendirdi.
AB ÜYELİĞİ İÇİN STANDART KOŞULLAR GÜNDEMDE
AB’nin eski Brexit müzakerecisi Michel Barnier, İngiltere’nin yeniden üyelik başvurusunda bulunması halinde Birliğin kapısının açık olduğunu ancak Londra’nın üyelik koşullarını kabul etmesi gerektiğini belirtiyor.
Barnier, İngiltere’nin AB politikaları arasından yalnızca istediği düzenlemeleri seçerek üyelik gerçekleştiremeyeceğine dikkat çekiyor. Tek Pazar’a katılımın da malların, hizmetlerin, sermayenin ve kişilerin serbest dolaşımı gibi temel kurallara uyulmasını gerektirdiğini vurguluyor.
ESKİ AYRICALIKLAR YENİDEN VERİLMEYEBİLİR
İngiltere, AB üyesi olduğu dönemde avroya geçmeme, Schengen Bölgesi dışında kalma ve bütçe katkısında indirim gibi bazı özel düzenlemelerden yararlanıyordu.
Olası yeni üyelik sürecinde bu ayrıcalıkların otomatik olarak geri verilmesi söz konusu değil. Herhangi bir istisnanın yeniden tanınması, AB ülkeleriyle yapılacak müzakerelere ve üye devletlerin oybirliğiyle alacağı karara bağlı olacak.
AB üyeliğine ilişkin başvurular, Avrupa Birliği Antlaşması’nın 49. maddesi kapsamında değerlendiriliyor. Başvurunun kabul edilmesi için üye ülkelerin oybirliği, Avrupa Parlamentosunun onayı ve üyelik anlaşmasının taraf ülkelerde onaylanması gerekiyor.
İNGİLTERE’DE SİYASİ GÖRÜŞ AYRILIKLARI SÜRÜYOR
İngiltere’de AB ile ilişkilerin geleceği konusunda siyasi partiler arasında farklı yaklaşımlar bulunuyor. Liberal Demokratlar, AB Tek Pazarı ve Gümrük Birliği ile daha yakın ilişkiler kurulmasını savunurken Yeşiller Partisi, İskoç Ulusal Partisi ve Plaid Cymru tam üyeliğe dönüşü destekliyor.
Muhafazakâr Parti ve Reform UK ise AB ile daha kapsamlı bütünleşmeye karşı çıkıyor. Bu ayrışma, yeniden üyelik ihtimalinin yalnızca Brüksel ile yapılacak müzakerelere değil, İngiltere’deki siyasi uzlaşmaya da bağlı olduğunu gösteriyor.
ÜYELİK SÜRECİNDE KARARI İNGİLTERE VERECEK
AB yetkilileri, İngiltere’nin yeniden üyelik konusunda nasıl bir yol izleyeceğine kendisinin karar vermesi gerektiğini belirtiyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İspanya Başbakanı Pedro Sánchez de İngiltere’nin Birliğe dönüş ihtimaline olumlu yaklaştıklarını açıklamıştı.
Ancak yeniden üyelik için İngiltere’nin başvuru yapması, AB’nin üyelik şartlarını kabul etmesi ve tüm üye ülkelerin onayını alması gerekiyor. Bu nedenle Brexit öncesindeki özel koşulların aynen geri gelmesi beklenmiyor.
