Avrupa Birliği (AB), Libya Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatı’nı onaylamasına tepki gösterdi. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafından üye ülkeler adına yapılan açıklamada, mutabakatın üçüncü devletlerin egemenlik haklarını ihlal ettiği öne sürüldü. Brüksel, anlaşmanın üçüncü devletler açısından hukuki sonuç doğuramayacağını savundu.
AB’nin tutumu “net ve kesin”
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Libya Temsilciler Meclisi’nin 20 Ekim 2026’da aldığı onay kararının ardından yazılı açıklama yayımladı.
Açıklamada, Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nın onaylanmasından duyulan rahatsızlık dile getirildi. AB, söz konusu mutabakata ilişkin tutumunun daha önce de açıklandığını ve Aralık 2019’daki Avrupa Konseyi sonuçlarıyla Haziran 2025’te yeniden teyit edildiğini belirtti.
Bildiride, mutabakatın üçüncü devletlerin egemenlik haklarını ihlal ettiği ve deniz hukukuyla bağdaşmadığı ileri sürülerek, “Anlaşma hükümsüz ve geçersizdir, üçüncü devletler açısından hiçbir hukuki sonuç doğuramaz” ifadelerine yer verildi.
Doğu Akdeniz’de uluslararası hukuk vurgusu
AB, Doğu Akdeniz’de güvenli ve istikrarlı bir ortamın korunmasının stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı. Açıklamada tüm ülkelere, Avrupa Birliği hukukuna ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (UNCLOS) uygun hareket etme çağrısı yapıldı.
Brüksel, üye ülkelerin egemenlik haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini belirtirken, Türkiye-Libya mutabakatının üçüncü ülkelerin haklarını etkilediği görüşünü yineledi.
Libya Temsilciler Meclisi mutabakatı onayladı
Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanları mutabakatı, Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasını düzenliyor. Anlaşma, Türkiye ile Birleşmiş Milletler tarafından tanınan dönemin Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanmıştı.
Libya Temsilciler Meclisi’nin 20 Ekim’de mutabakatı onaylaması, Doğu Akdeniz’deki diplomatik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Türkiye kararı memnuniyetle karşılarken, Yunanistan ve AB’den itirazlar geldi.
AB’nin son açıklaması, Türkiye-Libya mutabakatı çevresindeki hukuki ve siyasi görüş ayrılıklarının devam ettiğini gösterirken, Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarına ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde de gündemde kalacağına işaret ediyor.
