Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için hazırlanan taslağın ayrıntıları ortaya çıktı. Hane gelirinin 23 bin 552 TL’nin altında olması temel kriter olarak değerlendirilirken kira, elektrik, doğal gaz, gıda ve çocuk desteği verilmesi planlanıyor. İlk ödemelerin 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması hedefleniyor.
Düşük gelirli ailelere yönelik yeni sosyal destek modeli Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için hazırlıklar sürüyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak anılan sistemle, gelir düzeyi belirlenen sınırın altında kalan hanelerin ekonomik açıdan desteklenmesi amaçlanıyor.
Gazete Oksijen’in aktardığı bilgilere göre, hazırlanan taslakta haneye giren toplam gelirin 23 bin 552 TL’nin altında olması temel kriter olarak öne çıkıyor. Bu tutar, en düşük emekli maaşı esas alınarak belirleniyor.
Kimler vatandaşlık maaşından yararlanabilecek?
Taslağa göre aynı hanede yaşayan kişilerin toplam gelirinin belirlenen sınırın altında kalması halinde aileler destek kapsamında değerlendirilebilecek. Ancak yalnızca gelir kriteri değil, hanenin ihtiyaç durumu ve yaşam koşulları da dikkate alınacak.
Emeklilerin de sistemden yararlanması öngörülüyor. Emekli olmak tek başına destek hakkı sağlamayacak; hane geliri ve ihtiyaç durumu esas alınacak.
Kira, elektrik ve gıda desteği planlanıyor
GETAD kapsamında ihtiyaç sahibi ailelere farklı kalemlerde yardım yapılması hedefleniyor. Taslakta öne çıkan destekler şöyle:
- Kira ve barınma yardımı
- Elektrik ve doğal gaz desteği
- Gıda ve temel ihtiyaç yardımı
- Çocuklara yönelik destekler
- Yakacak yardımı
Destek tutarlarının her aile için aynı olması beklenmiyor. Hanelerin gelir düzeyi, çocuk sayısı, barınma koşulları ve bölgesel ihtiyaçları doğrultusunda kademeli bir model uygulanması planlanıyor.
Gelir tespiti nasıl yapılacak?
İhtiyaç sahibi hanelerin belirlenmesinde kamu kurumlarının mevcut verilerinden yararlanılması öngörülüyor. Taslak kapsamında SGK kayıtları, gelir verileri, banka hesap hareketleri ve tapu bilgileri gibi kaynakların değerlendirilmesi planlanıyor.
Hanenin toplam geliri, kira gideri, çocuk sayısı ve sürekli desteğe ihtiyaç duyup duymadığı da incelemeye alınabilecek. Amaç, yardımların öncelikle ihtiyaç sahibi ailelere ulaştırılması.
Başvurular e-Devlet üzerinden alınabilecek
Taslağa göre vatandaşlık maaşı başvurularının e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden alınması planlanıyor. Destek almaya hak kazananlar için özel bir kart oluşturulması ve ödemelerin bu kart üzerinden yapılması da gündemde.
Ancak başvuru ekranı henüz açılmış değil. Başvuru tarihleri, kesin yardım tutarları ve uygulamanın ayrıntıları resmen açıklanmış değil.
İlk ödemeler 2027’de hedefleniyor
Hazırlık takviminde pilot illerin Aralık 2026’ya kadar belirlenmesi, ilk ödemelerin ise 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması öngörülüyor. Pilot uygulamanın ardından sistemin ülke genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
İlk etki analizlerinde yaklaşık 2,5 milyon hanenin kapsama alınabileceği ve toplam destek tutarının 1,5 trilyon TL’ye ulaşabileceği hesaplanıyor. Bu rakamlar taslak çalışmaya ilişkin tahminleri yansıtıyor.
Önemli not: GETAD henüz yürürlüğe girmiş bir uygulama değil. Gelir sınırı, başvuru koşulları ve ödeme takvimi kesinleşmiş kurallar olarak değerlendirilmemeli; uygulamanın hayata geçirilmesi için yasal düzenleme sürecinin tamamlanması gerekiyor.
