Rekabet Kurulu, fındık alım ve satım piyasasında fiyatların birlikte belirlenip belirlenmediğini araştırmak üzere 7 şirket hakkında soruşturma başlattı. Atalay, Balsu, Ferrero, Karaçuha, Ofi, Özyılmaz ve Şenocak’ın mercek altına alındığı soruşturmada, Ferrero’nun daha önce kabul edilen taahhütlere uyup uymadığı da incelenecek.
Türkiye’nin önemli tarımsal ihraç ürünlerinden fındıkta fiyat oluşumuna yönelik rekabet incelemesi genişletildi. Rekabet Kurulu, yürütülen ön araştırmanın ardından sektörde faaliyet gösteren 7 şirket hakkında soruşturma açılmasına karar verdi.
İncelemenin temelinde, şirketlerin fındık alım fiyatlarını ve politikalarını koordineli biçimde belirleyerek piyasadaki fiyat oluşumunu etkileyip etkilemediği şüphesi bulunuyor. Kurul, bu uygulamaların Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal edip etmediğini araştıracak.
7 şirketin adı açıklandı
Soruşturma kapsamında incelemeye alınan şirketler şöyle:
- Atalay Fındık
- Balsu Gıda
- Ferrero Fındık
- Karaçuha Tarım Ürünleri
- Ofi Tarım
- Özyılmaz Fındık
- Şenocak Gıda
Kurul, özellikle büyük alıcılarla yerel ve orta ölçekli alıcılar arasında fiyatları düşürmeye yönelik bir bağlantı bulunup bulunmadığını araştıracak. Ayrıca piyasada birbirleriyle rekabet etmesi gereken şirketlerin anlaşarak ortak alım fiyatı belirleyip belirlemediği de incelenecek.
Ferrero’nun taahhütleri de incelemede
Soruşturmanın önemli başlıklarından biri de Ferrero’nun daha önce Rekabet Kurulu’na sunduğu ve bağlayıcı hale gelen taahhütler.
7 Mart 2024 tarihli kararla kabul edilen taahhütler kapsamında şirketin;
- 2024, 2025 ve 2026 fındık alım sezonlarında TMO tarafından açıklanan referans fiyatın altında kabuklu fındık almaması,
- Her sezon 100 bin tonun üzerinde kabuklu fındık alımı yapmaması,
- Eylül-aralık döneminde en az 45 bin ton kabuklu fındık alması
öngörülmüştü.
Yeni soruşturmayla bu yükümlülüklere uyulup uyulmadığı da değerlendirilecek. Taahhütlerin ihlal edildiğinin belirlenmesi halinde şirket hakkında idari yaptırım uygulanması gündeme gelebilecek.
İhlal tespit edilirse para cezası uygulanabilecek
Rekabet Kurumu, soruşturmanın üreticilerin ürünlerini gerçek değerinin altında satmaya zorlanıp zorlanmadığının ortaya çıkarılması açısından önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Ancak soruşturma açılması, adı geçen şirketlerin rekabet kurallarını ihlal ettiğinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Kurulun incelemesi sonucunda ihlal tespit edilmesi halinde ilgili şirketlere kanun kapsamında idari para cezası uygulanabilecek.
Türkiye’de yaklaşık 400 bin ailenin geçimini doğrudan fındık üretiminden sağladığı dikkate alındığında, soruşturmanın sonucu üreticiler ve sektör açısından önem taşıyor.
