Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda 279 kabul ve 119 ret oyuyla kabul edildi. Anlaşma, üç ülkeden birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını öngörüyor.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki savunma iş birliğini kapsayan Mekke Anlaşması için Meclis süreci tamamlandı. TBMM Genel Kurulu’nda yapılan elektronik oylamada 398 milletvekili oy kullandı. Teklif, 279 kabul ve 119 ret oyuyla kabul edildi.
Anlaşmaya AK Parti, MHP ve CHP destek verirken DEM Parti, İYİ Parti, Yeniden Refah Partisi ve Yeni Yol Grubu karşı oy kullandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan anlaşma, üç ülke arasında ortak savunma mekanizması oluşturulmasını amaçlıyor.
Bir ülkeye saldırı, üçüne yapılmış sayılacak
Anlaşmanın en dikkat çeken hükmü, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış kabul edilmesi.
Bu durumda diğer iki ülke, saldırıya uğrayan tarafa sahip oldukları karşılıklı yardım imkânları çerçevesinde destek sağlayacak. Askerî yardım da bu kapsamda değerlendirilebilecek. Ancak verilecek desteğin kapsamı ve niteliği, ihtiyaçların değerlendirilmesi ve ülkelerin mevcut imkânları doğrultusunda belirlenecek.
Anlaşma, Türkiye’nin yurt dışına asker gönderme konusunda sahip olduğu anayasal ve yasal yetkileri ortadan kaldırmıyor. Dolayısıyla metnin kabul edilmesi, Türk Silahlı Kuvvetlerinin otomatik olarak başka bir ülkeye gönderileceği anlamına gelmiyor.
Savunma sanayiinde ortak üretim hedefi
16 maddeden oluşan anlaşma, yalnızca askerî savunmayı değil, savunma sanayii alanındaki iş birliğini de kapsıyor.
Üç ülke arasında ortak üretim projeleri, teknoloji paylaşımı, araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile savunma inovasyonunun desteklenmesi öngörülüyor. Ayrıca askerî personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar düzenlenmesi planlanıyor.
Terörle mücadele, istihbarat paylaşımı ve askerî lojistik destek de anlaşmanın kapsamındaki diğer başlıklar arasında yer alıyor.
Üç ülke arasında ortak komite kurulacak
Anlaşmanın uygulanmasını koordine etmek amacıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi oluşturulacak. Komitede üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları görev alacak.
Komitenin yılda iki kez toplanması, gerekli görülmesi halinde üç ülkenin liderlerinin de yılda bir kez bir araya gelmesi öngörülüyor. Komiteye bağlı sekretaryanın merkezi Suudi Arabistan’da bulunacak.
İlk 10 yıl anlaşmadan çekilme mümkün olmayacak
Anlaşmanın 16’ncı maddesine göre taraflar, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemeyecek. Bu sürenin ardından ayrılmak isteyen ülkenin, kararını diğer taraflara en az üç ay önceden diplomatik kanallarla yazılı olarak bildirmesi gerekecek.
Meclis onayı yürürlüğe girmesi için tek başına yeterli değil
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen kanun teklifi, anlaşmanın Türkiye tarafından onaylanmasının uygun bulunduğunu düzenliyor. Ancak anlaşmanın uluslararası düzeyde yürürlüğe girmesi için üç ülkenin de kendi iç hukuklarındaki onay süreçlerini tamamlaması gerekiyor.
Son onay belgesinin anlaşmada öngörülen komite sekretaryasına teslim edilmesiyle Mekke Anlaşması yürürlüğe girecek. Gazete Oksijen+3
