İspanya’da 29 Kasım’da yapılması planlanan genel seçimler öncesinde oylarını artırması beklenen aşırı sağcı Vox Partisi, uluslararası siyasi ilişkileriyle de etkisini genişletiyor. Latin Amerika’daki sağcı liderlerden ABD’deki MAGA hareketine uzanan bağlantılar kuran parti, Avrupa aşırı sağında daha merkezi bir konuma yerleşmeye hazırlanıyor.

İspanya siyasetinde son yıllarda yükselişe geçen Vox Partisi, ülke içindeki seçim başarısının ötesinde uluslararası bir siyasi ağ oluşturdu. Parti, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ve Şili’deki aşırı sağın önde gelen isimlerinden José Antonio Kast gibi Latin Amerikalı siyasetçilerle ilişkilerini geliştirirken, ABD’de Donald Trump destekçisi MAGA hareketiyle de temaslarını artırdı.

Vox’un 29 Kasım’daki genel seçimlerde parlamentodaki sandalye sayısını ikiye katlayabileceği öngörülüyor. Bu ihtimal, partiyi muhafazakâr Halk Partisi’nin lideri Alberto Núñez Feijóo’nun kurabileceği olası koalisyon hükümetinde belirleyici ortaklardan biri haline getirebilir.

Uluslararası ağın merkezinde Disenso Vakfı var

Vox’un uluslararası ilişkilerinin kurumsal merkezinde, 2020 yılında Madrid’de kurulan Disenso Vakfı bulunuyor. Vakfın girişimlerinden Foro Madrid, Latin Amerika’daki sağ partileri, siyasetçileri ve kuruluşları bir araya getiriyor.

Vox, son altı yılda vakfa milyonlarca avro kaynak aktararak bu ilişkilerin gelişmesine katkı sağladı. Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ve Şili’de aşırı sağın önemli isimlerinden José Antonio Kast ile kurulan bağlantılar, ağın öne çıkan örnekleri arasında yer alıyor.

Bu ilişkiler yalnızca siyasi temaslarla sınırlı kalmıyor. Vox, Latin Amerika’daki sağ hareketlerle ekonomik politikalar ve kültürel yaklaşımlar üzerinden de ortaklık geliştirmeye çalışıyor.

Partinin Avrupa Parlamentosu üyesi ve Disenso Vakfı Direktörü Jorge Martín Frías, kurdukları ilişkileri yalnızca siyasi alanda güç kazanma çabası olarak görmediklerini, bunun uluslararası bir hareket niteliği taşıdığını ifade ediyor.

Washington bağlantısı MAGA hareketine uzanıyor

Vox’un uluslararası ağı Avrupa ve Latin Amerika ile sınırlı değil. Parti yönetimi, ABD’deki muhafazakâr çevrelerle de yakın ilişkiler kuruyor.

Vox lideri Santiago Abascal, 2024 yılında Washington’da düzenlenen Muhafazakâr Siyasi Eylem Konferansı’na (CPAC) katıldı. Parti temsilcileri ayrıca ABD’deki muhafazakâr düşünce kuruluşlarından Heritage Foundation’ın etkinliklerinde de yer aldı.

Venezuela muhalefetinin önde gelen isimlerinden María Corina Machado’nun Madrid ziyaretinde Abascal ile görüşmesi de Vox’un Latin Amerika’daki siyasi bağlantılarının ulaştığı noktayı gösteren gelişmelerden biri oldu.

Orbán sonrası Avrupa’da yeni güç arayışı

Macaristan’da Viktor Orbán’ın iktidardan ayrılması, Avrupa aşırı sağında yeni bir güç dengesi arayışını beraberinde getirdi. Bu süreçte Vox’un Avrupa’daki rolünün büyümesi bekleniyor.

Abascal, Macaristan’ın Fidesz’i, Fransa’nın Ulusal Birlik’i, İtalya’nın Lega’sı, Belçika’nın Vlaams Belang’ı ve Portekiz’in Chega’sı gibi partileri bir araya getiren Patriots for Europe grubunun başkanlığını yürütüyor.

Siyaset bilimci Guillermo Fernández Vázquez’e göre Vox, seçim gücü Avrupa’daki bazı aşırı sağ partilerin gerisinde olsa da Latin Amerika’nın yeni sağı, Avrupa aşırı sağı ve Trump yanlısı hareket arasında bir iletişim ve bağlantı merkezi haline geldi.

Vox yönetimi ise Orbán’ın siyasi mirasını devralma hedefi taşıdığı yönündeki değerlendirmeleri kabul etmiyor. Parti temsilcileri, farklı ülkelerdeki siyasi hareketleri ortak hedefler etrafında buluşturmayı amaçladıklarını belirtiyor.

29 Kasım’daki seçimler, Vox’un İspanya’daki siyasi ağırlığının yanı sıra Avrupa genelindeki etkisinin geleceği açısından da önem taşıyor. Seçim sonuçlarının partiyi hükümet ortağı konumuna taşıması halinde, Madrid merkezli bu uluslararası ağın Avrupa siyasetindeki etkisi daha da artabilir.