Üniversiteye yerleşemeyen ve mezuniyet sonrası çalışmaya başlamayan gençler, belirli yaş ve süre koşulları kapsamında Genel Sağlık Sigortası priminden muaf tutulabiliyor. Uygulama lise mezunlarında 20, üniversite mezunlarında ise 25 yaş sınırına kadar geçerli.
Üniversitelerde kayıt döneminin tamamlanmasının ardından herhangi bir yükseköğretim programına yerleşemeyen gençlerin Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamındaki durumu yeniden gündeme geldi. Mezuniyet sonrasında çalışmaya başlamayan gençler, belirli şartları karşılamaları halinde sağlık hizmetlerinden prim ödemeden yararlanabiliyor.
Mevcut uygulamaya göre mezun olan gençlere mezuniyet tarihinden itibaren 2 yıl süreyle GSS primi ödemeden sağlık hizmetlerinden yararlanma imkanı tanınıyor. Ancak bu süre için mezun olunan eğitim kademesine göre yaş sınırı uygulanıyor.
Lise mezunlarında üst yaş sınırı 20, üniversite mezunlarında ise 25 olarak belirleniyor. Bu nedenle 19 yaşında liseden mezun olan bir genç, 2 yıllık sürenin tamamını kullanamadan 20 yaşına geldiğinde bu haktan yararlanamıyor.
Daha sonra üniversiteye başlayan kişiler ise üniversite mezuniyetinin ardından yeniden 2 yıllık GSS muafiyetinden yararlanabiliyor. Ancak üniversite mezunlarında da muafiyet, 25 yaşın doldurulmasıyla sona eriyor.
Mezuniyet bilgileri sistem üzerinden işleniyor
GSS muafiyet süresi mezuniyet tarihi itibarıyla başlıyor. Mezuniyet bilgileri, Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu kayıtlarından elektronik ortamda alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu sistemlerine işleniyor.
Bu nedenle gençlerin ayrıca bir başvuru yapmasına gerek kalmadan mezuniyet bilgileri üzerinden GSS tescil işlemleri gerçekleştiriliyor.
Muafiyet sona erdiğinde ne olacak?
İki yıllık muafiyet süresinin sona ermesine rağmen çalışmaya başlamayan veya bu süre dolmadan yaş sınırına ulaşan gençler, GSS yükümlüsü haline geliyor.
Mevcut tutarlara göre bu durumda aylık 1.981 lira GSS primi ödenmesi gerekiyor. Ancak geliri yetersiz olan kişiler için prim devlet tarafından karşılanabiliyor.
Bu kapsamda hane içinde kişi başına düşen aylık gelirin, brüt asgari ücretin üçte birinden az olması gerekiyor. 2026 yılı için bu sınır 11 bin 10 lira olarak belirtiliyor.
Dolayısıyla üniversiteye yerleşemeyen gençler açısından GSS muafiyetinin süresi; mezuniyet tarihi, yaş sınırı ve çalışma durumuna göre değişiyor.
