Çokomel Ekonomisi..

Herkese merhaba..

Ekonomi, finans ve muhasebe denildiğinde çoğumuzun gözünün önüne anlaşılması zor terimler, tablolar ve rakamlar geliyor. Oysa ekonomi, aslında hayatımızın tam ortasında.

Bu köşede amacımız; ekonomi ve finansı akademik ifadelerden mümkün olduğunca uzaklaştırıp, herkesin anlayabileceği yalın ve biraz da esprili bir dille anlatmak.

Eğer finansal okuryazarlık konusunda eksik kalan bilgilerimizin üzerine bir çakıl taşı kadar bile katkı koyabilirsek, ne mutlu bize.

Gelelim ilk konumuza:

Para – Çokomel İlişkisi

Kendinizi ilkokul öğrencisi kabul edin. Cebinizde de haftalık harçlığınız var.

1. Cebinde para var.
   Kantine gittin, paranla bir Çokomel ve bir su aldın.
   Çokomel var, su var, borç yok.
   Sıkıntı yok.
2. Cebinde sadece Çokomel’e yetecek kadar para var.
   Çokomeli aldın, afiyetle yedin. Sonra susadın ama su alacak paran kalmadı.
   Çokomel tamam, su yok. Sıkıntı var.
3. Cebinde hiç para yok ama Çokomel istiyorsun.
   Kantinciye, “Yaz abi” dedin. Çokomeli aldın.
   Ödemezsen önce kantinci lafını sokar, sonra ailene şikâyet eder. Eve gidince de terlik seni bekler.
   Tebrikler, borçlandın.
4. Cebinde para yok. Gürbüzcan’dan borç aldın, Çokomeli kaptın.
   Ama Gürbüzcan’a borcunu ödemezsen, bir süre sonra Çokomel yerine seni yemeye kalkabilir.
   Borç sadece almak değildir; geri ödemek de gerekir.
5. Haftaya kesin harçlık gelecek.
   “Nasıl olsa para gelecek” deyip Çokomeli yazdırdın.
   Eğer gerçekten gelecek para, borcunu karşılayacaksa sorun yok.
6. Ama işler burada karışabilir.
   Sen kantinciyi veresiyeye alıştırdın. Her gün Çokomel yazdırıyorsun. Sonra haftalık harçlık azalmaya başladı.

Defter kabardı, gelir aynı kaldı, borç büyüdü.

Bir gün kantinci seni kapıda görünce Çokomel yerine hesap makinesini çıkarır.

İşte ekonomi burada başlıyor.

Gelirin ne kadar?
Ne kadar harcıyorsun?
Ne kadar borcun var?
Borcu ne zaman ödeyeceksin?
Ve en önemlisi: Aldığın şeyin bedelini karşılayacak paran var mı?

Bütün bu soruların biraz Çokomelli, biraz kantinli ve biraz da terlikli hali:

Fiyat – Bütçe – Fayda – Kredi – Ödeme Dengesi.

Kısacası; ekonomi sandığımız kadar uzak bir konu değil.

Bazen ekonomi, sadece cebindeki harçlıkla kaç Çokomel alabildiğini bilmektir.

Yazar: Çağlar AKAR